Lumipas ang tatlong buwan mula nang araw na lumabas si Mikaela sa ospital.<\/p>\n
Sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon, hindi na amoy lumang gamot, alikabok, at lumot ang hanging pumapasok sa kanyang bintana. Ang bagong bahay sa Quezon City ay napaliligiran ng matatayog na puno ng narra at mga halamang namumulaklak sa bakuran. Tuwing umaga, nakaugalian na naming magkape nang magkasama sa balkonahe bago ako pumasok sa opisina. Unti-unting bumabalik ang dating sigla ng kanyang pangangatawan; may kulay na ang kanyang mga labi, at ang dati\u2019y matamlay at malulungkot niyang mga mata ay nagliliwanag na sa tuwing nagkukuwento siya tungkol sa mga libro at kursong kanyang babalikan.<\/p>\n
Ngunit hindi naging madali ang panahong iyon. Sa kabila ng mga ngiti at pasasalamat, may mga gabing nakikita ko pa rin siyang nakatitig sa kawalan. Kapag tahimik ang paligid, nararamdaman ko ang bigat ng nakaraang pilit pa ring humahatak sa kanya pabalik sa dilim.<\/p>\n
Isang Sabado ng hapon, habang nag-aayos kami ng mga papeles para sa pormal na paglulunsad ng foundation, bigla siyang huminto sa pagsusulat.<\/p>\n
\u201cAdrian,\u201d tawag niya sa mahinang boses. Nakatungo siya sa ibabaw ng mesa.<\/p>\n
\u201cBakit, Mika? May sumasakit ba sa dibdib mo?\u201d Agad akong lumapit, laging handang mag-alala sa bawat bahagyang pagbabago ng kanyang kilos.<\/p>\n
Umiling siya, ngunit may mga luhang tahimik na tumulo sa kanyang pisngi. \u201cWala, Adrian. Maayos ang puso ko\u2026 pero ang isip ko, hindi pa rin mapakali. Araw-araw, kapag gigising ako sa malambot na kama, kapag naiinom ko ang mga mamahaling gamot sa oras nang hindi nag-aalala kung saan kukunin ang pambili, nakokonsensya ako.\u201d<\/p>\n
Hinawakan ko ang kanyang kamay. \u201cBakit ka naman makokonsensya?\u201d<\/p>\n
\u201cDahil si Nanay\u2026\u201d nanginig ang kanyang boses, at ramdam ko ang lalim ng sugat na matagal nang nakabaon sa kanyang pagkatao. \u201cNamatay siyang nakahiga sa manipis na banig sa Tondo, Adrian. Walang maayos na oxygen tank, kulang sa dextrose, at walang pambayad sa dialysis. Tapos ako\u2026 nandito ako ngayon, parang prinsesa sa isang palasyo. Pakiramdam ko, naging makasarili ako. Pakiramdam ko, ninakaw ko ang buhay na ito habang siya ay nagdusa hanggang sa huling hininga niya.\u201d<\/p>\n
Niyakap ko siya nang mahigpit. Walang salita ng karunungan sa negosyo o anumang dami ng salapi ang makapapawi sa ganoong uri ng kalungkutan.<\/p>\n
\u201cHindi mo kasalanan na nabuhay ka, Mikaela,\u201d bulong ko habang hinahaplos ang kanyang likod. \u201cKung nakikita ka man ng nanay mo ngayon, hindi siya magagalit. Mas magagalit siya kung sasayangin mo ang pangalawang buhay na ibinigay sa iyo. Ang ginagawa mo ngayon sa foundation\u2014ang bawat batang tutulungan natin\u2014iyon ang magiging pinakamagandang alay mo para sa kanya.\u201d<\/p>\n
Kinabukasan, dinala ko siya sa isang pribadong memorial park sa Taguig. Doon ko ipinalipat ang labi ng kanyang ina mula sa isang masikip na pampublikong sementeryo patungo sa isang mapayapa, luntiang hardin. Naglagay kami ng puting marmol na lapida na may nakaukit na simpleng mensahe: \u201cSa isang dakilang ina na nagluwal ng isang taong nagbago ng maraming buhay.\u201d<\/p>\n
Nang lumuhod si Mikaela sa harap ng puntod, naramdaman ko ang unti-unting pagkalas ng tanikala ng guilt na bumibihag sa kanya. Umiyak siya nang matagal, ngunit nang tumayo siya, iba na ang anyo ng kanyang mukha\u2014may kapayapaang ngayon ko lamang nakita sa buong buhay ko.<\/p>\n
Nang sumapit ang pasukan sa unibersidad, sinabayan ko siyang pumunta sa Diliman para sa kanyang unang araw ng klase.<\/p>\n
Habang naglalakad siya patungo sa gusali ng College of Education, suot ang simpleng puting blusa at maong, nakahawak sa strap ng kanyang bag, halos hindi ako makapaniwala. Ang batang babaeng tumabi sa akin sa Grade 12, ang babaeng dumanas ng gutom at halos sumuko sa sakit sa Tondo, ay naglalakad na ngayon sa ilalim ng mga punong acacia ng pamantasan upang tuparin ang kanyang sariling pangarap.<\/p>\n
Lumingon siya bago pumasok sa entrance ng building. Kumaway siya sa akin at ngumiti nang pagkatamis-tamis. Kumaway ako pabalik, at sa sandaling iyon, naramdaman kong may bahagi ng aking kaluluwa na matagal nang kulang ang tuluyan nang nabuo.<\/p>\n
Lumipas ang apat na taon.<\/p>\n
Sa loob ng panahong iyon, mabilis na lumago ang The Mikaela Santos Foundation. Mula sa dalawampung iskolar sa unang taon, umabot na kami sa mahigit limang daang estudyante sa iba\u2019t ibang panig ng bansa. Hindi lamang kami nagbibigay ng matrikula; nagtayo rin kami ng mga learning hub, namahagi ng mga kagamitan sa pag-aaral, at naglaan ng medical emergency fund para sa pamilya ng bawat batang aming tinutulungan upang walang sinuman ang mapilitang huminto dahil sa biglaang pagkakasakit ng magulang.<\/p>\n
Si Mikaela ang tumatayong Executive Director habang kinukuha ang kanyang degree. Sa bawat meeting ng board of directors, hindi na siya ang mahiyain at tahimik na estudyanteng hindi makatingin sa akin noon. Naging matatag siya, marunong manindigan, at may likas na talas sa pakikitungo sa mga tao. Gayunpaman, nanatili ang kanyang kababaang-loob. Kilala niya ang pangalan ng bawat iskolar, alam niya ang kani-kanilang mga kwento, at palagi siyang naroroon upang makinig sa kanilang mga suliranin.<\/p>\n
Isang araw ng Abril, ginanap ang kanyang graduation ceremony sa University of the Philippines Amphitheater.<\/p>\n
Nasa unang hanay ako ng mga upuan kasama ang aking pamilya at si Ma\u2019am Elena, ang dating naming adviser sa senior high school na personal kong inanyayahan.<\/p>\n
Nang marinig ko ang pagtawag sa kanyang pangalan mula sa entablado:<\/p>\n
\u201cMikaela Santos, Bachelor of Secondary Education, Magna Cum Laude.\u201d<\/p>\n
Umagos ang luha sa aking mga mata. Tumayo ang buong bulwagan upang magpalakpakan. Nang umakyat si Mikaela sa entablado upang tanggapin ang kanyang diploma, tumingin siya sa direksyon ko. Sa kanyang dibdib, nakasabit ang sablay na sumisimbolo sa kanyang tagumpay, at sa kanyang mga mata ay ang parehong liwanag na nagligtas sa akin labindalawang taon na ang nakararaan.<\/p>\n
Nang gabing iyon, matapos ang masaganang salu-salo kasama ang mga iskolar at guro, inanyayahan ko siyang maglakad sa roof deck ng punong tanggapan ng Villanueva Holdings sa BGC.<\/p>\n
Malamig ang hangin mula sa itaas. Tanaw mula roon ang buong kalakhang Maynila\u2014ang mga kumikislap na ilaw ng mga sasakyan sa kalsada, ang matatayog na gusali ng Makati at Taguig, at sa malayong kanluran, ang madidilim na silweta ng lumang Maynila kung saan siya minsang nagdusa.<\/p>\n
Sumandal si Mikaela sa glass railing, nakatitig sa kalawakan.<\/p>\n
\u201cNaalala mo ba noong sinabi ko sa sulat ko na tumatayo ako sa tawiran sa ibaba habang nakatingin sa building na ito?\u201d tanong niya nang hindi lumilingon sa akin.<\/p>\n
\u201cOo,\u201d sagot ko habang tumatabi sa kanya. \u201cHindi ko malilimutan ang bawat salitang isinulat mo roon.\u201d<\/p>\n
Ngumiti siya nang bahagya. \u201cNoong mga panahong iyon, inisip ko na ang layo-layo mo na. Na parang nasa langit ka na at ako ay nasa ilalim ng lupa. Akala ko, ang tagumpay ay sumusukat lamang sa kung gaano kalaki ang agwat mo sa mga taong naiwan mo sa ibaba.\u201d<\/p>\n
Humarap ako sa kanya. \u201cAt ngayon?\u201d<\/p>\n
Tumingin siya sa akin, may sinseridad at init sa kanyang mga mata. \u201cNgayon, napatunayan ko na ang tunay na tagumpay pala ay hindi nasusukat sa taas ng naabot mo, kundi sa kung gaano karaming kamay ang kaya mong abutin para hilahin sila pataas kasabay mo.\u201d<\/p>\n
Inilabas ko mula sa aking bulsa ang isang maliit na kahon na nababalutan ng pulang pelus.<\/p>\n
Natigilan si Mikaela. Napasinghap siya habang nakatitig sa aking mga kamay.<\/p>\n
\u201cWalong taon akong nagpayaman dahil akala ko, pera ang tanging makapagbabayad sa kabutihang ipinakita mo sa akin,\u201d panimula ko, habang pinagmamasdan ang bawat kurba ng kanyang mukha sa ilalim ng liwanag ng buwan. \u201cNang mahanap kita sa lumang apartment na iyon sa Tondo, halos mawasak ang puso ko dahil napagtanto kong walang halaga ang bilyon-bilyon ko kung nawala ka. Ibinigay mo sa akin ang kinabukasan ko noong wala akong kahit ano. At sa bawat araw na nakakasama kita, napagtanto kong hindi lamang pasasalamat ang nararamdaman ko para sa iyo.\u201d<\/p>\n
Dahan-dahan kong binuksan ang kahon. Sa loob nito ay isang simpleng singsing na may kumikislap na dyamante sa gitna.<\/p>\n
\u201cMikaela, gusto kong gugulin ang natitirang bahagi ng buhay ko na inaalagaan ka, pinoprotektahan ka, at kasama mong nagtatayo ng mga pangarap para sa ibang tao. Hahayaan mo ba akong samahan ka habambuhay?\u201d<\/p>\n
Bumagsak ang mga luha sa kanyang mga pisngi, ngunit ang kanyang mga labi ay nakangiti nang buong galak. Tumango siya nang sunod-sunod.<\/p>\n
\u201cOo, Adrian. Buong buhay kong hinintay ang makasama ang taong naniwala sa akin higit pa sa sarili ko.\u201d<\/p>\n
Isinuot ko ang singsing sa kanyang daliri at hinila siya sa isang mahigpit na yakap.<\/p>\n
Sa ibabaw ng lungsod na minsang naging saksi sa aming mga luha, gutom, at kawalan ng pag-asa, narinig ko muli ang regular at malakas na tibok ng kanyang puso na nakalapat sa aking dibdib.<\/p>\n
Ang tahimik na kaklaseng nagligtas sa aking pangarap ay hindi lamang naging tagapagligtas ng aking buhay\u2014siya ang naging gabay ko patungo sa tunay na kahulugan ng pagiging tao, at ang kaisa-isang pangarap na hinding-hindi ko na muling bibitiwan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Part3: Lumipas ang tatlong buwan mula nang araw na lumabas si Mikaela sa ospital. Sa unang pagkakataon sa loob ng maraming taon, hindi na amoy lumang gamot, alikabok, at lumot… <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":104,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-103","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-full-story"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=103"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":106,"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/103\/revisions\/106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.store\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}